P?ywanie korekcyjne
P?ywanie korekcyjne ze wzgl?du na specyfik? prowadzenia zaj?? odbywa si? w grupach 1 osobowych - tzw. zaj?cia indywidualne. Terminy do uzgodnienia.

W dzia?alno?ci korekcyjno - rehabilitacyjnej powszechnie znane jest korzystne oddzia?ywanie ?rodowiska wodnego. Przyk?adem mo?e by? wszelka dzia?alno?? ruchowa w ?rodowisku wodnym przy zaburzeniach narz?du ruchu. Dotychczas ?rodowisko wodne wykorzystane by?o jako forma uzupe?niaj?ca korekcj? s?u??c do nauki p?ywania. Celem tych zaj?? by?y dzia?ania oglnorozwojowe, odci??aj?ce i wzmacniaj?ce uk?ad kr??enia i uk?ad oddechowy.

W ostatnich latach zdecydowanie wzros?o zainteresowanie ?rodowiskiem wodnym z powodu du?ego oddzia?ywania bod?cw korekcyjnych na organizm cz?owieka. Na zaj?cia z p?ywania korekcyjnego powinny by? kierowane dzieci ju? potrafi?ce p?ywa?. Je?eli dziecko jeszcze nie potrafi p?ywa? zaleca si?, aby w pierwszej kolejno?ci zapisa? na nauk? p?ywania. Nale?y podkre?li?, i? ju? w tym momencie woda wp?ywa korzystnie na proces korygowania wadliwej postawy cia?a. Korygowanie wad postawy dzi?ki zaj?ciom na p?ywalni jest bardzo lubian? form? terapii. Pozwala ona ??czy? przyjemno??, jak? jest dla dziecka przebywanie w wodzie i doskonalenie umiej?tno?ci p?ywackich z oddzia?ywaniem terapeutycznym, ktrego dziecko - zaabsorbowane w wodzie mo?e - nawet nie dostrzega?.

W sk?ad p?ywania korekcyjnego powinno wchodzi? nie tylko p?ywanie poszczeglnymi stylami, czy stosowanie technik p?ywackich, ale przede wszystkim wykonywanie konkretnych ?wicze? korekcyjnych: g?wnie elongacyjnych, rozci?gaj?cych, wzmacniaj?cych lub rozlu?niaj?cych poszczeglne grupy mi??niowe, derotacyjnych i koordynacyjnych.

Przed p?ywaniem korekcyjnym stawia si? pewne zadania maj?ce na celu:
  1. Korygowanie nieprawid?owo?ci uk?adu r?nych segmentw cia?a w warunkach odci??enia;
  2. Wzmocnienie odpowiednich grup mi??niowych;
  3. Rozci?gni?cie przykurczonych tkanek mi?kkich;
  4. Doskonalenie koordynacji ruchw i panowania nad uk?adem cia?a;
  5. Wyrabianie silnego gorsetu mi??niowego;
  6. Popraw? funkcji oddechowych, poprzez zwi?kszenie ruchomo?ci klatki piersiowej;
  7. Popraw? funkcji hemodynamicznych;
  8. Zwi?kszenie oglnej wydolno?ci organizmu.

Do zalet ?rodowiska wodnego w prowadzeniu ?wicze? korekcyjnych zalicza si? wyeliminowanie ci??aru masy cia?a znajduj?cego si? powy?ej miejsca schorzenia, uzyskanie dodatkowego, wymuszonego ruchu mi??ni oddechowych g?wnych i pomocniczych, zwi?kszenie amplitudy ruchw klatki piersiowej oraz op?nienie czasu wyst?powania zm?czenia. Ruch w wodzie po??czony z pokonywaniem jej oporu, harmonijnie kszta?tuje cia?o, przyczynia si? do poprawienia postawy, usuni?cia nadmiernych krzywizn kr?gos?upa, lepszego wysklepienia klatki piersiowej i zwi?kszenia pojemno?ci p?uc. W czasie zanurzenia cia?a w wodzie odci??enie zmniejsza napi?cie mi??ni posturalnych, zwi?kszaj?c mo?liwo?? autokorekcji postawy pacjenta.[20,22,23,24]

?rodowisko wodne dzia?a korzystnie na uk?ad oddechowy zarwno w spoczynku jak i podczas ruchu.

Wa?n? w?a?ciwo?ci? wody wykorzystywan? w korekcji jest ci?nienie hydrostatyczne. Jego wielko?? uwarunkowana jest obj?to?ci? wody, w jakiej zanurzony jest pacjent, g??boko?ci? tego zanurzenia oraz pozycj? chorego. Istota ci?nienia hydrostatycznego wykorzystywana jest u osb, u ktrych wyst?puj? zaburzenia oddychania, zw?aszcza restrukcyjnego. U osb z bocznym skrzywieniem ten problem szczeglnie dominuje. Wielu autorw podkre?la, ?e wskutek oporu ci?nienia hydrostatycznego wody nawet przy ma?ej intensywno?ci wysi?ku fizycznego w??czone zostaj? pomocnicze mi??nie oddechowe. Ci?nienie hydrostatyczne wody stanowi opr dla przepony i rozszerzalno?ci klatki piersiowej, co zmusza mi??nie oddechowe do intensywniejszej pracy i przyczynia si? do zwi?kszenia pojemno?ci ?yciowej p?uc. ?wiczenia w ?rodowisku wodnym anga?uj? rwnocze?nie w du?ym stopniu uk?ad kr??enia, zwi?kszaj?c jego sprawno??, wp?ywaj? jednocze?nie na wydolno?? organizmu. Ci?nienie hydrostatyczne wody u?atwia kr??enie powrotne i ukrwienie tkanek oraz powoduje efekt rozlu?nienia, rozszerza serce i du?e pnie ?ylne.[11,22,23]

Ostatnio podkre?la si? znaczenie terapeutyczne ?rodowiska wodnego. Wypr wody przeciwdzia?a niekorzystnemu w przypadku skolioz zjawisku ci??enia, dochodzi do zmniejszenia dzia?alno?ci mi??ni antagonistycznych i do obni?enia napi?cia mi??niowego ca?ego organizmu. Sta?e napi?cie w mi??niach i stawach obni?one jest z powodu utraty masy cia?a w ?rodowisku wodnym wed?ug prawa Archimedesa. Zjawisko to ma du?e znaczenie w przypadku prowadzenia zaj?? z dzie?mi z wadami postawy. Pozycja pozioma w wodzie w po??czeniu z obni?eniem napi?cia mi??niowego stwarza optymalne warunki do pracy korekcyjnej. Dzi?ki dzia?aj?cej sile wyporu istnieje mo?liwo?? utrzymywania si? na powierzchni wody, co w znacznym stopniu u?atwia wykonywanie ?wicze?. [20,22,23,24]

Kolejn?, niezmiernie istotn? w?a?ciwo?ci? wody jest opr stawiany przez to ?rodowisko podczas poruszania si? w wodzie. ?wiczony odcinek cia?a na swej drodze napotyka niemal jednakowy opr, a wiec mo?na powiedzie?, ?e tego typu aktywno?? nosi znamiona ?wicze? izokinetycznych. Istniej? r?ne sposoby na zwi?kszenie oporu wody - g?wnie przez przyspieszenie ruchu, g??bsze zanurzenie, poprzez zwi?kszenie powierzchni pokonuj?cej ten opr (deska, p?etwy), albo zastosowanie ci??arkw w okolicy kostek i nadgarstkw. Dzi?ki oporowi wody mo?na uzyska? wzrost si?y mi??ni, co jest szczeglnie istotne w przypadku mi??ni os?abionych.[21,22]

Zanurzenie w wodzie powoduje pozorn? utrat? ci??aru cia?a, co stanowi znakomity sposb odci??enia. Sytuacja ta eliminuje niepo??dane dzia?anie si?y ci??enia na kr?gos?up oraz u?atwia wykonanie ?wicze? nawet w przypadku znacznego os?abienia mi??ni. Odci??enie i zawieszenie cia?a w wodzie objawia w?a?ciwo?ci postawy pacjenta i uzewn?trznia jego wyobra?enia i odczucia autokorekty. W czasie szybowania przestaje dzia?a? kontrola wzrokowa, czucie kinestetyczne, ucisk pod?o?a, ktre na sali gimnastycznej wywo?uj? impulsy tonizuj?ce mi??nie postawy. Dopiero stopniowo pacjent zaczyna zdawa? sobie spraw? z pozycji zajmowanej przez cia?o w przestrzeni. Zaczyna odczuwa? r?nice napi?? panuj?c? w mi??niach, rejestrowa? doznania, ktre pomagaj? zrozumie?, jak samemu prawid?owo u?o?y? si? i ustabilizowa?.[21,22,23]

Bardzo wa?n? rol? w tej sytuacji odgrywa pozycja do ?wicze? i kierunek wykonywanego ruchu. Je?li ruchy wykonywane s? rwnolegle do lustra wody to mamy odpowiednik ?wicze? w odci??eniu. Przy ruchach od dna w kierunku powierzchni wody u?atwienie jest jeszcze wi?ksze, gdy? ruch wspomagany jest wyporem. Je?li jednak ruch wykonywany jest w kierunku przeciwnym do tego ostatniego, to wypr stanowi tu utrudnienie dla niego, a ?wiczenie nabiera charakteru ?wiczenia oporowego. Podczas wykonywania ?wicze? korekcyjnych zasadnicze role odgrywaj? trzy czynniki - rozlu?nienie, odci??enie i opr. W jednych przypadkach oddzia?ywuj? one koryguj?co, a w innych wzmacniaj?co okre?lone grupy mi??niowe.[21,22]

Kolejn? w?a?ciwo?ci? wody jest jej lepko??. Mo?e okaza? si? ona pomocna w przywracaniu prawid?owej propriocepcji nerwowo - mi??niowej. To w?a?nie lepko?? wody wp?ywa na spowolnienie ruchw oraz stwarza warunki trjp?aszczyznowego oporu dla powtarzania prawid?owych wzorcw ruchowych.[21,22]

P?ywanie korekcyjne jest cennym uzupe?nieniem szeroko rozumianego post?powania korekcyjnego. Znajduje ono zastosowanie obok podstawowych ?wicze? korekcyjnych oraz w zakresie profilaktyki i prewencji. Wp?ywa nie tylko na zminimalizowanie deficytu ruchowego i przez to stanowi cenny element profilaktyki wad postawy. Pozwala rwnie? na skuteczniejsze korygowanie ju? istniej?cych wad. Nale?y jednak zdawa? sobie spraw? z faktu, i? p?ywanie korekcyjne jako jedyny ?rodek oddzia?ywania terapeutycznego jest jednak niewystarczaj?ce, zw?aszcza w wadach zaawansowanych. Zaj?ciom z p?ywania korekcyjnego przypisuje si? rol? towarzysz?c? - wspomagaj?c? proces korekcji. Wykorzystywanie p?ywania do korygowania wad postawy nie mo?e polega? jedynie na pokonywaniu jak najd?u?szego dystansu przez ?wicz?cych. P?ywanie korekcyjne musi przede wszystkim wp?yn?? na popraw? postawy cia?a dziecka. Musi, wi?c bazowa? na znajomo?ci charakteru wady i sposobw post?powania. Dobr ?wicze?, u?o?e? cia?a zastosowanych przyborw i wykorzystanie sposobw i stylw p?ywackich musi zapewnia? maksymalnie korzystne korekcyjne oddzia?ywanie zaj?? w wodzie na dziecko z wad? postawy. Nale?y zdawa? sobie spraw? z faktu, ?e nieumiej?tne prowadzenie zaj?? z p?ywania u dzieci z wadami postawy mo?e by? czynnikiem utrwalaj?cym lub pog??biaj?cym wady.[20,21,22,23]

W zale?no?ci od za?o?onego celu podczas zaj?? p?ywania korekcyjnego mo?na stosowa? r?norodne przyrz?dy. S? to najcz??ciej: deski dla uzyskania oporu, odci??enia lub zmiany p?aszczyzny podparcia; dmuchane przybory dla u?atwienia trzymania si? na wodzie; ci??arki dla utrudnienia wykonywanego ?wiczenia, poprzez zwi?kszenie ci??aru ?wiczonego odcinka; uchwyty, por?cze, pochylnie b?d? po prostu brzeg basenu dla uzyskania niezb?dnej stabilizacji danego odcinka cia?a.[20,21,22,23,24]


11.Iwanowski W., P?ywanie korekcyjno - lecznicze w przypadkach bocznych skrzywie? kr?gos?upa,Uniwersytet Szczeci?ski 1997.
18. Dytz-?witek D., Harasymowicz D., Organizacja i prowadzenie ?wicze? w wodzie w przypadkach bocznych skrzywie? kr?gos?upa, Roczniki Naukowe AWF Pozna? 1976.
19.Tygerman J., Podwodne ?wiczenia statestezji w zastosowaniu do bocznych skrzywie? kr?gos?upa, Kultura Fizyczna 1965, nr 1.
20. Ko?odziej J., P?ywanie korekcyjne, Krakw 1989.
21. Nowotny - Czupryna O., Mo?liwo?ci zastosowania terapii w wodzie u pacjentw z niektrymi dysfunkcjami narz?du ruch, Fizjoterapia Polska 2001 t.1 nr 1.
22. Oprycha? Cz., Tak zwane p?ywanie korekcyjne, Dysfunkcje kr?gos?upa. Diagnostyka i terapia. Sympozjum Mi?dzynarodowe, Katowice 1993 cz.2.
23. Owczarek S., Korekcja wad postawy - p?ywanie i ?wiczenia w wodzie, Warszawa 1999.
24. ?ak M., Zeyland - Malawka E., Reedukacja posturalna w wodzie w zachowawczym leczeniu skolioz idiopatycznych, Rehabilitacja Medyczna, 1998 t.2 nr 4.
25. Kramer J., Ortopedia, Warszawa 1997.
26. Nowotny J., Niektre zaburzenia statyki cia?a i ich korekcja, Katowice 1993.
27. Owczarek S., Atlas ?wicze? korekcyjnych, Warszawa 1998.

Fragmenty z pracy magisterskiej pt. "WP?YW ?WICZE? W WODZIE NA KOREKCJ? BOCZNYCH SKRZYWIE? KR?GOS?UPA U DZIECI W WIEKU SZKOLNYM" czerwiec 2002 rok autorstwa mgr Romany Stencel
Masz pytania? Zadzwo?: +48 91 829 20 34 lub  +48 503 053 353